Muayenehanede haftada birkaç kez aynı cümleyi duyuyoruz: “Karnımdan şikayetçiyim ama liposuction mu yaptırsam, karın germe mi, karar veremedim.” Bu kararsızlık son derece normal. İnternette iki ameliyat sık sık yan yana anlatılıyor, ikisi de “düz karın” vaat ediyor ve dışarıdan bakınca aralarındaki fark pek belli olmuyor. Oysa bu iki operasyon birbirinin alternatifi değil. Farklı sorunları çözüyorlar ve yanlış seçildiğinde ortaya ne hastanın ne de cerrahın memnun olduğu bir sonuç çıkıyor.
Bu yazıda kararı sizin yerinize vermeyeceğiz, bunu ancak muayene yapar. Ama muayeneye gelmeden önce kendi karnınıza hangi gözle bakmanız gerektiğini anlatacağız. Çoğu kişi bu birkaç soruyu kendine sorduğunda cevabın aslında o kadar da belirsiz olmadığını fark ediyor.
Önce şunu netleştirelim: iki ameliyat farklı şeylere dokunur
Liposuction, adından da anlaşılacağı gibi yağ alma işlemidir. İnce kanüllerle deri altındaki yağ dokusu çekilir; deriye, kasa ve göbek deliğine dokunulmaz. Birkaç milimetrelik girişlerden yapılır ve geride neredeyse fark edilmeyen izler bırakır. Ne yapmaz? Sarkmış deriyi toparlamaz, çatlakları silmez, ayrılmış karın kaslarını birleştirmez. Hatta deri elastikiyeti zayıf birinde yağı aldığınızda deri daha da boşalır ve görüntü kötüleşebilir.
Karın germe (abdominoplasti) ise bir deri ve kas ameliyatıdır. Göbek altındaki fazla deri çıkarılır, gerekiyorsa gebelikte açılmış karın kasları orta hatta tekrar dikilir, göbek deliği yeni yerine taşınır. Çoğu zaman bel ve yan bölgelere aynı seansta liposuction da eklenir. Bedeli daha uzun bir iz ve daha uzun bir iyileşme süresidir.
Kısacası mesele “hangisi daha iyi” değil, “sizin karnınızdaki sorun ne” meselesi. Sorun yağsa liposuction, sorun deri ve kassa karın germe. İkisi birdense ikisi birden.
Aynaya değil, parmaklarınıza güvenin
Evde yapabileceğiniz en faydalı test, muayenede bizim de yaptığımız testtir. Ayakta durun, göbek deliğinizin altındaki deriyi iki parmağınızla tutup çekin. Deri elinizde kalıyor, kolayca katlanıyor ve bıraktığınızda yavaş toparlanıyorsa deri fazlalığı var demektir. Deri gergin, çimdiklediğinizde altında yumuşak bir dolgunluk hissediyorsanız sorun yağdır.
İkinci ipucu oturma pozisyonu. Oturduğunuzda karın bölgesinde belirgin bir kıvrım oluşuyor, ayağa kalktığınızda bu kıvrım tamamen açılıyorsa deri hâlâ işini yapıyor. Oturunca da ayakta da kıvrım aynı kalıyorsa, hatta ayakta pantolonun üstünden sarkıyorsa, bu deriyi liposuction düzeltmez.
Üçüncüsü çatlaklar. Çatlak, derinin alt tabakasının yırtılmış hâlidir. Çatlakla kaplı bir deri esnekliğini büyük ölçüde kaybetmiştir; yağ alındığında geri çekilmez. Göbek deliğinin altında yoğun çatlak varsa karın germe bu bölgeyi deriyle birlikte çıkardığı için çatlakların önemli kısmından da kurtulursunuz. Bu, hastaların çoğunun beklemediği bir bonus oluyor.
Kiloyla ilgili konuşmadan karar olmaz
Her iki ameliyat için de geçerli bir kural var: Bunlar kilo verme yöntemi değildir. Liposuctionda tek seansta alınabilecek yağ miktarının güvenli bir üst sınırı vardır ve bu sınır, terazide gözle görülür bir fark yaratacak kadar yüksek değildir. Karın germe de aynı şekilde şekil ameliyatıdır, kilo ameliyatı değil.
Bu yüzden muayenede sorduğumuz ilk sorulardan biri şu oluyor: “Son altı aydır kilonuz sabit mi?” Hâlâ kilo veren birine karın germe yapıldığında, sonradan verilen kilolar yeniden deri gevşekliğine yol açıyor ve ameliyat boşa gidiyor. Aynı şey tersi için de geçerli; ameliyattan sonra alınan 8-10 kilo, çekilen yağın başka bölgelere yerleşmesine neden oluyor. İdeal aday, hedef kilosuna yakın bir yerde en az birkaç aydır duran kişidir.
Gebelik planı da burada devreye giriyor. Yakın zamanda çocuk düşünen birine karın germe önermiyoruz; gebelik hem kasları yeniden açar hem deriyi tekrar gerer. Liposuction bu açıdan daha esnektir, ancak orada da sonucun kalıcılığı kilonuzu korumanıza bağlıdır.
Doğum yapmış kadınlarda işin içine kaslar da giriyor
Gebelikte büyüyen rahim, karın ön duvarındaki iki kas şeridini orta hattan birbirinden uzaklaştırır. Buna diastazis rekti diyoruz. Doğumdan sonra çoğu kadında bu açıklık kendiliğinden kapanır, ama bir kısmında kalıcı olur. Belirtisi tipiktir: kilo normal, spor yapılıyor, yine de karın öne doğru bombeli duruyor ve “sanki hâlâ üç aylık hamile gibiyim” cümlesi kuruluyor.
Bu bombe yağ değil, kas açıklığıdır. Üzerine yüz tane mekik çekseniz de kapanmaz, liposuction yapsanız da gitmez. Karın germe sırasında bu iki kas şeridini orta hatta tekrar birbirine dikiyoruz ve karın ancak o zaman gerçekten düzleşiyor. Dolayısıyla bir ya da birkaç doğum geçirmiş, karnı öne bombeli duran birinde ilk akla gelen seçenek genellikle karın germe oluyor.
İyileşme süresi ve iz: dürüst bir karşılaştırma
Liposuction sonrası çoğu hasta ertesi gün evde dolaşıyor, üç dört gün içinde masa başı işine dönüyor. Ödem ve morluk birkaç hafta sürüyor, korse dört ila altı hafta giyiliyor. Son şekil üç ayı buluyor. İzler birkaç milimetre ve zamanla neredeyse kayboluyor.
Karın germe daha büyük bir ameliyat. İlk bir iki hafta hafif öne eğik yürümek gerekiyor, çünkü deri gergin dikilmiş oluyor. İşe dönüş genellikle iki hafta civarı, ağır kaldırma ve spor için altı hafta bekleniyor. İz bikini hattında, bir kalça kemiğinden diğerine uzanan yatay bir çizgi. İlk aylarda kırmızı ve belirgin, bir yılın sonunda soluk bir çizgi hâline geliyor. İzden gerçekten rahatsız olacak bir hastaya karın germe önermeden önce iki kez düşünüyoruz; bazen daha az sarkması olan hastalarda mini karın germe gibi daha kısa izli seçenekler de masaya geliyor.
İkisini birlikte yapmak mümkün mü?
Mümkün, hatta sık yapıyoruz. Lipoabdominoplasti dediğimiz yaklaşımda önce bel ve yan bölgelerden yağ alınıyor, ardından karın derisi gerdiriliyor. Böylece sadece önden düz değil, yandan da ince bir bel hattı elde ediliyor. Ancak bu birleşik ameliyat herkes için uygun değil; dolaşım güvenliği açısından ne kadar yağ alınacağına ve derinin ne kadar kaldırılacağına dikkatli karar vermek gerekiyor. Sigara içenlerde, kontrolsüz şekeri olanlarda veya vücut kitle indeksi yüksek hastalarda bu kombinasyonu ya ertelemeyi ya da iki ayrı seansa bölmeyi tercih ediyoruz.
Muayeneye gelirken ne hazırlamalısınız?
Aslında pek bir şey hazırlamanıza gerek yok, ama birkaç bilgi süreci hızlandırıyor. Son bir yıldaki kilo değişiminizi, varsa doğum sayınızı ve şeklini, kullandığınız ilaçları ve sigara alışkanlığınızı bilmek istiyoruz. Daha önce karın bölgesinden geçirdiğiniz ameliyatlar, özellikle sezaryen, ameliyat planını doğrudan etkiliyor.
Şehir dışından ya da yurt dışından gelen hastalarımızla önce fotoğraf üzerinden bir ön değerlendirme yapıyoruz. Ayakta önden, yandan ve oturur pozisyonda çekilmiş üç fotoğraf, yüz yüze muayeneden önce bize epey fikir veriyor. Yine de kesin karar her zaman muayenede veriliyor; çimdik testini ekrandan yapmanın bir yolu henüz yok.
Son bir not: Bu yazıdaki hiçbir ölçüt tek başına karar verdirmez. Deri gevşek ama çatlak yok, kilo ideal ama kaslar açık gibi ara durumlar çok sık. Böyle durumlarda iki seçeneğin artı ve eksilerini birlikte konuşuyor, bazen de “şimdilik hiçbirini yapmayalım, altı ay sonra tekrar bakalım” diyoruz. Doğru ameliyat kadar doğru zamanlama da sonucu belirliyor.